19Budownictwo kojarzy nam się przede wszystkim z budową domów, zakładów przemysłowych. Jest jeszcze jeden rodzaj budownictwa, które w Polsce rozwija się bardzo szybko – to budownictwo drogowe. Po wybraniu przez UEFA Polski i Ukrainy na gospodarzy finałów mistrzostw europy nastąpiło widoczne przyśpieszenie robót na drogach. Autostrady i drogi ekspresowe powstają w różnych częściach naszego kraju. Cieszy widok świeżego, równego asfaltu. Niestety przebudowa i modernizacja dróg niesie ze sobą coś czego kierowcy (szczególnie ci bardziej nerwowi) – korki. Perspektywa szerokich, równych dróg jednak wynagradza nam te niedogodności. Budowanie dróg to proces długotrwały i pracochłonny. Pomimo dużego skoku technologicznego proces tworzenia dróg nadal jest długi. W Polsce bardzo trudno jest zbudować nowe drogi w szybszym tempie jeszcze z jednego powodu – biurokracji. Wymogi koncesyjne, przetargi, odwołania, procesy sądowe, to wszystko prowadzi do tego, że autostrady w naszym kraju to jeszcze rzadkość. Niejednokrotnie problemem jest zakup gruntów pod budowę drogi. Co prawda uchwalono ustawę ułatwiającą zakup gruntów ale problem nadal pozostał. Infrastruktura drogowa w Polsce jest nadal fatalna. Cieszy ruch przy budowie nowych odcinków autostrad i dróg ekspresowych, martwi jednak stan dróg nie wiadomo której kategorii – a takowe są powybijane, pozarastane. Gminy, powiaty jakość nie potrafią się porozumieć w sprawie remontów dróg. Zawsze w tym właśnie zakresie trwają rozmaite przepychanki – samorządy kłócą się o to, kto za jakie drogi ponosi odpowiedzialność, kto ma wykładać na takie rzeczy pieniądze i tym podobne. Nie jest rzadkością widok tylko jednego odcinka drogi świeżo wyremontowanej na odcinku przebiegającym przez jakąś gminę. Wraz z końcem owej gminy zaczyna się droga nierówna, dziurawa. Rzecz jasna jeżeli ktoś na tym wszystkim traci, to są to użytkownicy oraz – paradoksalnie – same samorządy. Nie można tu mówić o jakimkolwiek komforcie jazdy, a poza tym takie podejście sprawia, że drogi szybciej się eksploatują, co z kolei powoduje, że samorząd zmuszony jest do wyłożenia pieniędzy na ich modernizację. Kompleksowe roboty drogowe to rzadkość na polskiej drodze. Inna kwestia to taka, że w bardzo wielu przypadkach zauważyć można wyraźnie brak jakiejkolwiek logiki w tego rodzaju przedsięwzięciach. Budowa dróg przyczynia się do spadku bezrobocia (jak na razie sezonowego). Strefa klimatyczna w jakiej znajduje się nasz kraj nie sprzyja prowadzeniu robót drogowych przez cały czas. Ostre zimy wymuszają przerwy w pracach. Wiosenne i jesienne powodzie powodują to, że drogowcy mają pełne ręce roboty przy usuwaniu szkód. Budowa infrastruktury drogowej w naszym kraju postępuje powoli ale cały czas idzie do przodu. Wiele przedsiębiorstw widzi wielkie pieniądze w budowie autostrad. Możliwość pobierania opłat jest dla nich łakomym kąskiem. Oczywiście jeśli chodzi o płatne autostrady to występuje konflikt interesów. Kierowcy uważają, że ceny za przejazd są astronomiczne. Co innego właściciele, ci twierdzą, że opłaty są na granicy opłacalności. Kierowcy mają swoje racje, ponieważ płacą potężne podatki przy zakupie benzyny. w naszym kraju bardzo często przy tej właśnie okazji pojawia się pytanie, na co tak naprawdę przeznaczane są te pieniądze – bo patrząc na to, w jakim stanie mamy drogi, trudno uwierzyć, że właśnie na nie. Sytuacja jest również o tyle dziwna, że żyjemy w czasach, gdzie są naprawdę ogromne możliwości w tym zakresie, nie brakuje ponadto narzędzi służących do ich realizowania.

29Posiadanie nieruchomości jaką jest wolno stojący dom to bardzo duże wyzwanie – i to z wielu powodów. Mieszkać ładnie nie oznacza wcale w tym przypadku mieć tylko i wyłącznie ciekawie i ładnie urządzonego wnętrza. Nie mniej istotne jest to, w jaki sposób prezentuje się otoczenie domu. Ono właśnie stanowi wizytówkę całej posesji, w związku z czym poprzez takie pierwsze wrażenie można wyrobić sobie zdanie albo pozytywne, albo negatywne na temat tejże właśnie posesji. Jeszcze ładnych lat temu parę elegancko zagospodarowany teren wokół domu traktowany był w naszym kraju niczym przejaw snobizmu oraz luksusu. W dzisiejszych czasach bardzo wiele pod tym względem się zmieniło. Zupełnie jest inne podjecie do tego zagadnienia. Właściciele wolno stojących domów coraz częściej korzystają z pomocy profesjonalistów – czyli architektów zajmujących się tego rodzaju aranżacjami. Piękny ogród jest marzeniem każdej w zasadzie osoby, która ma swój własny dom. Jednakże ludzie ci doskonale wiedzą, jak wiele trudu, wysiłku oraz – nie ma co ukrywać – pieniędzy włożyć trzeba w to, aby swoje marzenia zrealizować. Aktualnie możliwości w zakresie takich właśnie aranżacji jest mnóstwo. Jest naprawdę w czym wybierać, a to, na co ostatecznie padnie ten wybór jest uzależnione od szeregu rozmaitych czynników. Wspomnieć w tym miejscu trzeba koniecznie o tym, że ogród pod względem stylistycznym pasować musi do wyglądu domu – w tym zakresie odzwierciedlają się indywidualne upodobania ludzi. Każdy lubi cos innego. Jedni dla przykładu uwielbiają domy w typowo polskim, dworskim stylu. Innych z kolei pociągają formy proste i minimalistyczne. Podobnych przykładów można rzecz jasna podać zdecydowanie więcej. Generalnie rzecz biorąc, ogarnięcie przestrzeni wokół domu wcale nie jest tak łatwą sprawą, jak wydawać by się mogło. Utarło się przekonanie, że im mniejsza jest ta przestrzeń, tym łatwiej coś konstruktywnego z nią zrobić – tymczasem wcale nie jest to prawdą. Właściciele niewielkich posesji muszą koniecznie liczyć się z tym, że z pewnych rzeczy muszą zrezygnować – znakomitym przykładem mogą być w tym miejscu obiekty małej architektury takie jak altanki. Z drugiej strony nie ma co się martwic, ponieważ budownictwo ogrodowe przezywa swój rozkwit i wybór w zakresie tego rodzaju produktów jest spory. Oczywiście, architektura ogrodu to nie tylko meble czy inne obiekty, ale także roślinność. Przy planowaniu ogrodu pod tym akurat kątem obowiązkowo trzeba uwzględniać czynniki klimatyczne panujące na danym obszarze, a także takie aspekty jak chociażby rodzaj podłoża. Nie zawsze bowiem jest tak, że można mieć w swoim ogrodzie takie rośliny, o jakiś marzy – poszczególne gatunki preferują bowiem urozmaicone warunki i to koniecznie trzeba mieć na uwadze. Architektów zajmujących się aranżacjami ogrodów działa na rynku bardzo wielu. Bardzo dobrze jednak mieć kogoś poleconego. Poza tym warto jest zapoznać się uprzednio z portfolio takiego architekta – czyli przekonać się (o ile istnieje możliwość – to osobiście), jakie dokonania ma na swoim koncie taka osoba i co potrafi. Trzeba wybierać również takich specjalistów, którzy nie mają problemów z dotrzymywaniem terminów – to bardzo istotne. Im staranniej i ciekawiej zagospodarowana jest przestrzeń wokół domu, tym lepsze wrażenie robi oczywiście cała nieruchomość. Pamiętać jednakże trzeba o tym, że o takie rzeczy trzeba bardzo dbać, a na to potrzebna jest odpowiednia ilość czasu. Planując ogród, nie można po prostu nie uwzględnić takiej właśnie możliwości, to procentuje w przyszłości.

22Z szeroko rozumianym rynkiem nieruchomości związanych jest kilka profesji. Jedną spośród nich jest zarządca nieruchomościami. W dzisiejszych czasach dobry specjalista w tym fachu jest – mówiąc brzydko – pożądanym „towarem”. Z tego też właśnie powodu konkurencja w taj branży jest ogromna. Jednakże zostać zarządcą nieruchomości wcale nie jest tak łatwo. Do prowadzenia zawodowej działalności w tym zakresie nieodzowne jest posiadanie licencji. Aby ją zdobyć, trzeba natomiast spełnić kilka warunków nałożonych przepisami prawa. Po pierwsze – zacząć należy od wykształcenia, wyższe nie wystarczy, konieczne jest także ukończenie studiów podyplomowych z zakresu gospodarowania nieruchomościami. Po drugie – trzeba odbyć zawodową praktykę, która trwać musi co najmniej rok i która musi również zostać udokumentowana. Przez dość długi czas uwieńczeniem starań o licencję było zdanie egzaminu przed komisją państwową, nie mniej jednak obecnie taki właśnie obowiązek został zniesiony. Pamiętać należy także i o tym, że prawo do starania się o licencję zarządcy nieruchomościami przysługuje jedynie osobom fizycznym. Zarządcy mogą prowadzić działalność zarówno na własną rękę, jak i być zatrudnianymi przez firmy deweloperskie, spółdzielnie mieszkaniowe i tym podobne. Zawód ten daje naprawdę spore możliwości rozwoju, nie mniej jednak jest to praca trudna i wiążąca się z ogromną odpowiedzialnością. Ponadto profesja ta należy do grona tych zawodów, na które jest ustawowo nałożony obowiązek podnoszenia zawodowych kwalifikacji. Dla kogoś takiego jest to równoznaczne z uczestniczeniem w rozmaitych kursach, szkoleniach i tym podobne. Ich tematyka jest szalenie zróżnicowana, albowiem i zawód zarządcy jest takim, że nie da się go rozpatrywać na tylko jednej płaszczyźnie. Szkolenia takowe dotyczą między innymi zagadnień prawnych. To szalenie istotny aspekt tej profesji, albowiem rynek nieruchomości – zarówno tych komercyjnych, jak i niekomercyjnych – ma do siebie to, że przepisy odnoszące się do niego zmieniają się bardzo często. Zarządca natomiast musi w nich być bardzo dobrze zorientowany. Uzyskaną licencję można w wyniku różnych okoliczności utracić – na przykład poprzez nieuczciwe podejście do obowiązków zawodowych i nie przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Poza tym licencja może być też zawieszona. Aby ubiegać się o nią ponownie, musi upłynąć pewien określony czas. Zarządcy nieruchomości – podobnie zresztą jak i przedstawiciele szeregu innych profesji – zrzeszają się w zawodowych organizacjach. Najstarszą w naszym kraju tego rodzaju organizacją jest Polskie Stowarzyszenie Zarządców i Administratorów Nieruchomości – zostało ono powołane do życia w Krakowie przed czternastoma laty. Z kolei stowarzyszenia zrzeszają się w federacje, które to spełniają rozmaite zadania. Jednym z nich jest reprezentowanie opisywanego tutaj zawodu przed państwowymi organami oraz prowadzenie na jego rzecz lobbingu. Takich federacji działa w naszym kraju obecnie niezbyt wiele, bo zaledwie trzy. Osoba pragnąca pracować w zawodzie zarządcy nieruchomościami musi mieć zatem świadomość, iż nad swoją wiedzą oraz wykorzystaniem jej w praktyce trzeba nieustannie pracować. Wyrobienie sobie tak zwanej marki zajmuje sporo czasu, doświadczenie w tym zawodzie zdobywa się latami, ponadto nieodzowne są tutaj także pewne predyspozycje osobowościowe – mówiąc innymi słowy, nie każdy się do tej pracy nadaje, lecz dokładnie te same stwierdzenie odnieść można z powodzeniem do każdej innej profesji.

12Z pojęciem takim jak budownictwo socjalne każdy z cała pewnością miał okazję zetknąć się niejednokrotnie. Nie jest także żadną tajemnicą, że kondycja takowego w naszym kraju bardzo mocno kuleje, a sytuacja w tym zakresie jest bardzo daleka od ideału. Stan rzeczywisty, jeżeli chodzi o lokale socjalne nie jest bowiem adekwatny do zapotrzebowania w tym obszarze. Zapotrzebowanie tymczasem jest bardzo duże i można tutaj zauważyć tendencję wzrostową, co niestety nie jest wcale dobrą wiadomością. Oznacza to bowiem dokładnie tyle, że systematycznie powiększa się grono naszych rodaków, których nie stać na utrzymanie „normalnego” mieszkania. Nie ma co ukrywać – ogólne koszty utrzymania nieustannie idą w górę, ale nie pociąga to za sobą wzrostu kosztów wynagrodzenia. Tak naprawdę tylko nieliczna grupa osób może o sobie powiedzieć, że brak pieniędzy nie jest ich problemem i że bez najmniejszych problemów utrzymują się w przeciągu miesiąca, nie zaciskając przy tym pasa i nie licząc się z każdą jedną złotówką. Zapotrzebowanie na lokale socjalne wynika z bardzo wielu czynników. Sporo rodzin dotkniętych jest bezrobociem, utrata pracy w dzisiejszych czasach nie jest bowiem jakimś nadzwyczajnym zjawiskiem. Poza tym mnóstwo rodzin boryka się z patologicznymi problemami, a jak wiadomo – patologia niejedno ma oblicze, aczkolwiek jakie by ono nie było, znajduje realne przełożenie na sytuację finansową. Jeszcze inną przyczyną może być długotrwała, przewlekła choroba w rodzinie, której leczenie wymaga sporych nakładów finansowych. Reasumując, wymienić można naprawdę mnóstwo sytuacji powodujących to, że ludzie nie są w stanie się utrzymać. Poza tym wspomnieć w tym kontekście trzeba o jeszcze jednym aspekcie. Jeszcze nie tak dawno temu, bo w latach dziewięćdziesiątych minionego stulecia zaległości w opłacaniu czynszu oznaczały eksmisję na bruk. Takie procedury były dość popularne i możliwości te wykorzystywano bardzo często. Dzisiaj ich nie ma. Jeżeli ktoś ma być eksmitowany ze swojego mieszkania, potrzebne są nie tylko odpowiednie zezwolenia i nakazy sądowe, ale również lokale zastępcze. Każdej eksmitowanej osobie czy rodzinie trzeba zapewnić lokal zastępczy. Aktualnie obowiązek ten spoczywa na samorządach, których kondycja finansowa także nie przedstawia się najlepiej (chociaż oczywiście nie można generalizować i mówić tego o wszystkich samorządach). Konieczność szukania rozmaitych oszczędności ma takie przełożenie na budownictwo socjalne, że mocno są widoczne braki w tym właśnie zakresie. Cała ta sytuacja przypomina błędne koło, ponieważ spółdzielnia czy wspólnota mieszkaniowa nie może usunąć lokatorów, którzy nie wywiązują się z płatności i mają w tym względzie bardzo duże zaległości. Można mieć co prawda nakaz sądowy, ale bez lokalu zastępczego jest on tak w gruncie rzeczy niewiele wart. Z tego zaś powodu cierpią ci lokatorzy, którzy z żadnymi płatnościami nie zalegają i regularnie wywiązują się ze swoich powinności. Ich czynsze są podnoszone, aby spółdzielnia w ten sposób mogła sobie zrekompensować dziury we własnej kasie. Wygląda to zatem w ten sposób, że ci, co płacą ponoszą konsekwencje tego, że ktoś inny nie płaci. Budownictwem socjalnym nie są także specjalnie zainteresowane firmy deweloperskie, ponieważ dla nich żaden to zarobek, a nie po to inwestują potężne pieniądze w budowanie czy przekształcanie rozmaitych nieruchomości, aby potem nic z tego nie mieć. Uzdrowienia całej sytuacji upatrywać należy co najwyżej we wprowadzeniu we wprowadzeniu sensownych, odgórnych rozwiązań.